Die asimmetrie

Nie omdat tydskendings in absolute terme altyd erger is as breedteskendings nie.

’n Lewenslange korridor met nul breedte — vyftig jaar van totale oneerlikheid — kan struktureel erger wees as ’n kort korridor met maksimum breedte. Vyf jaar van waarheid kan meer bevat as vyftig jaar van fiksie.

Die hiërargie is nie ’n eenvoudige rangorde van erns nie.

Die leser wat ’n lewenslange liefdelose korridor verduur het, moet weet: jou verspilde breedte is werklik. Die voorrang van tyd verklein nie jou lyding nie.

Die bewering gaan oor die aard van die beperking, nie oor die grootte van die pyn nie.

Omdat breedte herstelbaar is en lengte nie, is tydrespek fundamenteel. Dit is die een dimensie waar skade geen herstelmeganisme het nie.

Jy kan van oneerlikheid herstel. Jy kan van verraad herstel. Jy kan van wreedheid herstel. Jy slaag dalk nie altyd nie, maar die meganisme bestaan.

Jy kan nie van verlore tyd herstel nie. Die meganisme bestaan nie.

Jy kan nie die aand ongedaan maak wat jy bestee het aan stry oor iets wat nie saak gemaak het nie. Die stryery het lengte verbruik. Die breedteskade kan genees. Die lengte sal nie.

Elke ander vorm van respek in die korridor rus op hierdie een. Jy respekteer die ander se eerlikheid omdat eerlikheid breedte bewaar, en breedte maak die oorblywende lengte die moeite werd om te loop. Jy respekteer hulle outonomie omdat die afdwing van gevolgtrekkings die korridor vernou en lengte kos.

Tydrespek is die basis. Dit is die een vorm van respek wat nie van ’n ander afgelei is nie.

Wanneer jy die ander persoon se tyd verspil, verbruik jy iets wat nie teruggegee kan word nie. Nie by benadering nie. Absoluut nie.

Dit is nie skuldgevoel nie. Dit is struktuur. Die skuldgevoel, as dit kom, kom daarvandaan dat jy die struktuur helder sien en herken wat jy daarbinne gedoen het. Die struktuur het nie skuldgevoel nodig om waar te wees nie.

Die eerste is struktureel. Breedte werk onder ’n regstelbare beperking. Lengte werk onder ’n absolute een. ’n Regstelbare beperking laat herstel toe. ’n Absolute een nie.

Die tweede is ervaringsmatig. Jy ken die verskil in jou liggaam.

Dink aan ’n rusie wat jy gehad het met iemand wat jy liefhet. ’n Lelike een. Woorde waaroor jy spyt is. Dit is breedteskade.

Dink nou aan die aand self. Die ure wat aan die rusie bestee is. Die ete wat nie gebeur het nie. Die gesprek wat deur ’n geveg vervang is.

Die breedteskade kan genees. Jy kan om verskoning vra. Hulle kan vergewe. Die modelle kan herkalibreer.

Die aand sal nie terugkom nie.

Daardie verskil — tussen wat genees het en wat nie genees het nie — is die asimmetrie wat in die liggaam gevoel word.

Die derde is prakties. Elke korridorbesluit word onder die asimmetrie geneem, of jy dit benoem of nie.

Wanneer jy eerlikheid bo fiksie kies, bewaar jy breedte. Wanneer jy eerlikheid nou kies eerder as eerlikheid later, bewaar jy ook lengte, omdat jy nie korridortyd bestee aan ’n fiksie wat uiteindelik reggestel sal moet word nie.

Eerlikheid nou eerder as later is ’n tydrespekbesluit. Dit spaar die korridor die dubbele betaling — die lengte wat die leuen verbruik en die lengte wat die herstel verbruik.

Elke uitstel van eerlikheid is ’n weddenskap dat die oorblywende korridor lank genoeg is om albei koste op te vang. Soms is dit so. Soms is dit nie so nie. Jy weet nie.

Daardie onsekerheid is die strukturele argument om nou op te tree.

Voor die asimmetrie lyk elke skending in beginsel ewe herstelbaar. Lieg, vra om verskoning, herstel. Verspil tyd, vra om verskoning, maak dit goed.

Daarna is die skendings asimmetries. Die leuen kan herstel word. Die verspilde oomblik nie. Die verraad kan genees. Die lengte wat dit verbruik het, sal nie terugkom nie.

Dit beteken nie dat oneerlikheid aanvaarbaar is omdat dit herstel kan word nie. Dit beteken dat, van al die maniere om ’n korridor te beskadig, die mees absolute skade die verbruik van lengte is aan wrywing wat vermy kon word.

Teenwoordigheid is nie ’n luukse nie. Dit is die een ding waarmee die korridor nie aangevul kan word sodra dit weg is nie.