Lees die boek, of kyk daarna. Vyftien films, altesaam 28 min 47 s, in G se eie stem.
Een film vir elk van die vyftien hoofstukke. Elkeen is sowat twee minute lank. Onder elke film, die hoofstuk in ’n paar sinne, en die pad na die hoofstuk self. Kyk hulle een na die ander, en jy is in minder as ’n halfuur deur die hele boek. Of lees die boek, en kom hierheen vir die prente.
Klank aan. Hier staan hulle saam met hul hoofstukke.
Hoofstuk een · 1 min 58 s
Die onopgemerkte sprong
’n Mens gaan deur die lewe met ’n stil, aanhoudende gevoel. Daar is ek. En daar is nie-ek. Afsonderlikheid is nie ’n fout nie. Dit is ’n oorlewingstrategie. Maar ’n strategie is nie dieselfde ding as die waarheid nie. Ek kan ’n streep in die sand trek sonder dat die sand twee verskillende stowwe word. Die streep is werklik. Die sand is een.
Die film. ’n Vrou alleen. ’n Rooi streep: EK aan die een kant, NIE-EK aan die ander, ’n man, ’n kind, ’n hond en ’n boom. Name op alles gesit: boom, lug, mens, vreemdeling, myne, joune. ’n Rooi streep in die sand getrek.
Vir ’n groot deel van die vroeë menslike geskiedenis is die heilige nie as veraf beleef nie. Mettertyd het God boontoe geskuif. Wanneer God buite die wêreld geplaas word, word ’n verdeling ingebring. ’n Pottebakker kan van die pot af wegstap. As God oral en in alles is, is daar nêrens heen om weg te stap nie. Ek het nie in die heelal aangekom nie. Ek het daaruit voortgekom.
Die film. ’n Man onder ’n boom gee die son ’n gesig. Die son word rooi en skuif op, bo ’n rooi streep: skepper hier, skepping daar. ’n Pot, en die pottebakker wat daarvan kan wegstap. Aan die einde, ’n rooi EK.
As die wêreld een ding is, hoekom lyk dit soos baie dinge? Geen korrel bestaan los van die woestyn wat dit voortgebring het nie. Die korrel is werklik. Die woestyn is werklik. Die skeiding tussen hulle is dit nie. Niemand is nader aan die bron as enigiemand anders nie. Vryheid is nie onbeperkte keuse nie. Dit is om te kan reageer. Eenheid verskoon nie skade nie.
Die film. Die duine, en een korrel in rooi omkring. Vier mense, nie een in die middel nie. ’n Gebou vol vensters onder een son, elke venster rooi verlig. ’n Rots rol teen die heuwel af; ’n man wat daarteen afstap, steek vas en gaan sit.
Jy het nie ’n reël nodig om te keer dat jy jou hand in vuur steek nie. Die aard van vuur is genoeg. Deernis werk op dieselfde manier. Om ’n ander mens seer te maak terwyl julle dieselfde wêreld deel, is soos my linkerhand wat my regterhand aanval. Die hou tref albei kante van die vel. Die geometrie gee nie om oor jou bedoelings nie. Dit meet jou uitwerking.
Die film. Twee borde met reëls. ’n Man langs ’n vuur waarvoor hy geen reël nodig het nie. Binne een sirkel gryp ’n man se linkerhand sy regterhand vas, in rooi. Twee mense, elkeen in ’n korridor, en een streep oor albei getrek.
Die vraag is nie of reëls nodig is nie. Die vraag is waar hulle vandaan kom. Daar is twee moontlike antwoorde. Net twee. Argitektuur A is etiek wat op gesag gegrond is. Die reëls word nie uit die struktuur van die werklikheid afgelei nie. Hulle word daarop afgedwing. ’n Stelsel wat foute kan erken, kan foute regstel. ’n Stelsel wat nie foute kan erken nie, kan net eskaleer.
Die film. A en B. Onder A verklaar ’n god, skryf ’n profeet, ’n boek, ’n tempel. Onder B lees ’n man die grond. Die toring van verklaring, oorskrywing en interpretasie skeur in rooi en val op die mense daaronder. Glo en twyfel onder A; toets en verkeerd onder B.
Die argitektuur filter nie. Die argitektuur versterk. Julle moet julle vyande liefhê en bid vir dié wat julle vervolg. Ek het nie gekom om vrede te bring nie, maar die swaard. Albei lesings is getrou aan die teks, want die teks bevat albei. Die steier kan nie die lem verwyder nie, want om die lem te verwyder, sou die steier doodmaak. Maar ’n lem in ’n laai sluimer. Iets moet dit optel.
Die film. ’n Oop boek met ’n hart tussen sy bladsye, en ’n rooi lem tussen dieselfde bladsye. Twee mans lees dit, een aan elke kant. ’n Muur van balke met rooi ladings daarin. Die lem in ’n laai neergelê, en die laai toegemaak.
Die sortering is biologies. Die streep word heilig. Die sortering word gewyd. Wanneer identiteit saamgesmelt is, word kritiek aggressie en word bevraagtekening godslastering. Die steier merk die buitegroep as struktureel minderwaardig. Die mens wat vir God doodmaak, glo dat hy goed is. Die steier onderdruk nie moraliteit nie. Die steier kaap dit.
Die film. ’n Man, en die streep wat sy liggaam trek: self, ander. Die name wat aan hom gegee word. Drie mense binne ’n sirkel, en rondom dit die woorde vir almal daarbuite. ’n Man met ’n stralekrans en ’n rooi lem. Sewe ratte wat draai, en ’n liggaam op die grond.
Die stem van hierdie hoofstuk is nie argument nie. Dit is rekenkunde. Nege groot kruistogte. Een tot drie miljoen dooies. Die steier het op Sondag die dak gedra. Die steier het op Maandag die lem gedra. Getel volgens die vakkundige skattings, loop die dooies in die tienmiljoene. Tienmiljoene vensters. Elkeen ’n perspektief. Elkeen onherhaalbaar.
Die film. ’n Kolom telstrepe: Jerusalem, 1099. Die nege kruistogte. Twee mense met dieselfde boek tussen hulle. ’n Man in rooi kruisdrade. ’n Gebou van vensters, een vir een in rooi toegemaak.
’n Man by ’n podium. Hy beroep hom nie op God nie. Hy beroep hom op die geskiedenis. Hy beroep hom op die wetenskap. Hy beroep hom op die Party. Die gesag het verander. Die liggaam nie. Die twintigste eeu het bewys dat Argitektuur A universeel gevaarlik is. Die dodetal is die getuienis. Die argitektuur is die oorsaak.
Die film. ’n Man by ’n podium. Die woord bo hom verander, God, dan die Party, en die liggaam op die grond nie. Die vyf fases, een bo die ander. ’n Steier wat die dak en die lem dra, langs een wat net die lem dra. ’n Ry dooies onder ’n rooi raam.
Ses liggame. Ses gewone oggende. Die gesag het elke keer verander. Die liggaam het nie een keer verander nie. Dit was altyd sekerheid. Noem die ding wat jy glo. Die ding waaroor jy die sekerste is. Plaas nou ’n liggaam voor dit op die grond. Kyk na die liggaam. Kyk dan na die oortuiging. Is die oortuiging die liggaam werd?
Die film. Ses liggame op die grond, en die ses gesagte bo hulle. Srebrenica, 1995: ’n ma, haar kinders, ’n soldaat wat wys. Augustus 1947: ’n gesin op ’n bank. ’n Man met sy hande in die lug langs ’n motor. Dan die ding wat jy glo, ’n rooi vraagteken in ’n raam, oor ’n liggaam op die grond.
Waar kom betekenis vandaan wanneer niemand dit beveel nie? Dit verdwyn nie. Dit verander van plek. Van bo na onder my voete. Betekenis verskyn oral waar impak bestaan. Dink aan ’n bosvloer ná ’n brand. Die ou bome is weg. Maar die oopte is waar nuwe dinge groei. Die grond was eerste daar. Wat daaruit groei, is joune.
Die film. ’n Rooi vraagteken kom uit die lug af tot op die grond by ’n vrou se voete. Een man gee vir ’n ander ’n lening. ’n Bosvloer ná die brand. ’n Man langs ’n blom. Die steier val plat, en ’n blom groei daarlangs.
Stel jou ’n spieël voor — volmaak, heel. Stel jou nou dieselfde spieël voor met ’n enkele kraak. Die kraak is werklik. En die kraak is waar alles begin. ’n Gebod sê: wees goed omdat ek jou so gesê het. Die afleiding sê: wees goed omdat die geometrie van verbonde lewens onder onomkeerbare drywing geen ander stabiele gedrag oplewer nie. Die eerste kan herinterpreteer word. Die tweede kan nie.
Die film. ’n Spieël, en ’n enkele rooi kraak. Twee mense, en ’n rooi streep van die een na die ander. Elkeen staan in ’n korridor van rooi strepe. Twee masjiene, aan mekaar verbind. ’n Gebod van ’n voetstuk af, langs ’n afleiding wat as ’n driehoek van drie geteken is.
As seermaak uit verwarring voortkom eerder as uit inherente boosheid, dan word morele meerderwaardigheid onsamehangend. Dit verskoon nie seermaak nie. Dit verander die reaksie. Verwydering is nie geregtigheid nie. Dit is verlies. Die gebou word minder met elke venster wat dit toemaak. Ek hoef nie goed te wees nie. Ek moet eerlik wees oor die skade en bereid wees om dit te herstel.
Die film. ’n Man, en ’n vrou bo hom op ’n boks. ’n Leer van vyf sporte: gesprek, bemiddeling, skeiding, beperking, verwydering. ’n Gebou van vensters, een in rooi deurgestreep. ’n Kurwe, die baan, met ’n man aan die einde daarvan.
Nie instruksie nie. Oriëntering. ’n Kompas wys. Ek loop. Jy kan nie onderhou wat jy nie wil sien nie. Die liggaam is die kompas. Vertrou dit. Nie omdat die liggaam altyd reg is nie. Omdat die liggaam altyd hier is. En hier is die enigste plek waarvandaan ek kan optree.
Die film. ’n Vrou loop, en ’n kompas wys. Vier wyserplate, een vir een: bedryfstyd, geraasvloer, lasgrens, hersteltyd. Bo hulle nog een: ’n oog in ’n sirkel. Slaap. Beweeg. Eet. Weer die kompas, wat na bo wys.
Verskil bly. Afstand los op. Luister word moontlik sonder oorgawe. Ek kan grense stel sonder minagting. Maar haat vervaag. Nie omdat dit onderdruk word nie. Omdat dit nie meer sin maak nie. Om sonder die ander te lewe, is nie om ’n heilige te word nie. Dit is om samehangend te word. Hierdie boek het net benoem wat jy reeds was.
Die film. ’n Rooi lyn tussen ’n vrou en ’n man, en die lyn wat tussen hulle op die grond neergelê is. Die vier op die duine onder een rooi son. Steier word grond, gesag word aksioom, gebod word afleiding. Die steier lê plat op die grond.
Elke film sê wat sy hoofstuk sê, in die hoofstuk se eie woorde. Die woorde op die bladsy en die woorde in die film is een teks. As hulle ooit verskil, skryf aan iam@whybekind.org.
Dieselfde films in die bronsdrag, met die fisika daaragter, is op the420code.org.