Wat hy gedoen het (en wat hy nie gesê het nie)

In Palestina in die eerste eeu was dit ’n openbare verklaring van solidariteit om saam met iemand te eet. Jy het nie saam met mense onder jou stand of buite jou groep geëet nie. Die tafel was ’n grens.

Hy het by die verkeerde tafels gaan sit. Tollenaars. Sondaars. Die ritueel onreines. Die mense wat die steier reeds uitgesorteer het.

Hy het hulle nie vooraf die les gelees nie. Hy het nie van hulle vereis om te verander voordat hy gaan sit het nie. Die tafel was oop. Die enigste voorwaarde was om op te daag.

Die struktuur noem dit onvoorwaardelike koppeling. Die korridor kontroleer nie jou etiket voordat dit oopgaan nie. Die steier kontroleer. Die steier kontroleer altyd.

Melaatsheid was nie net ’n siekte nie. Dit was ’n klassifikasie. Die melaatse is verwyder, afgesonder, onrein verklaar, verplig om sy teenwoordigheid aan te kondig sodat ander hul afstand kon hou. Die steier het besoedeling as aansteeklik en reinheid as broos behandel.

Hy het sy hand uitgesteek en die man aangeraak.

Die steier het gesê besoedeling beweeg van die onreine na die reine. Die daad het die teenoorgestelde gesê. Genesing beweeg van wat heel is na wat gebroke is.

Die rigting waarin dit vloei, maak saak. Die steier het aangeneem dat die ergste beweeg. Die struktuur sê die beste kan ook beweeg, as iemand bereid is om die afstand te oorbrug.

Drie oortredings in een daad. Verkeerde stam. Verkeerde geslag vir ’n openbare gesprek met ’n rabbi. Verkeerde geskiedenis.

Drie strepe, oorgesteek sonder om te erken dat die strepe bestaan het. Nie uitdagend nie. Nie as ’n politieke daad nie. Asof hulle nie bestaan het in die struktuur wat hy bewoon het nie.

Dit is Argitektuur B, uitgevoer binne Argitektuur A.

Dit is die enigste keer dat die evangelies opteken dat hy tot geweld eskaleer. Tafels omgegooi. ’n Sweep van toue. Handel uit die tempel verdryf.

Die daad is deurslaggewend, want dit stel vas dat die lering nie passiwiteit is nie. Nie-eskalasie is die uitgangspunt. Dit is nie die plafon nie.

Wanneer die stelsel gekaap is — wanneer die instelling wat gebou is om mense met die grond te verbind, ’n instrument van uitbuiting geword het — is regstelling nodig. Op daardie vlak is regstelling nie sag nie.

Die struktuur noem dit ’n hoër vlak van regstelling, en die reël is steeds die ligste aanraking wat stabiliteit herstel. Wanneer die korrupsie struktureel is, is die ligste doeltreffende aanraking steeds kragdadig. Hy het die geldwisselaars nie beleefd gevra om weer te besin nie. Hy het ’n sweep gemaak.

Nie-eskalasie is nie niksdoen nie. Dit is ’n gekalibreerde reaksie. Die minimum krag wat nodig is. Nie meer nie en nie minder nie.

Hulle het ’n vrou gebring wat in owerspel betrap is. Die wet het gesê: stenig haar. Die skare was gereed. Die steier het sy uitspraak gehad.

Hierdie vertelling kom nie in die vroegste manuskripte voor nie. Die meeste geleerdes beskou dit as ’n latere toevoeging tot Johannes — ’n verhaal wat op sy eie in omloop was voordat ’n afskrywer dit ingeskryf het. Of hy hierdie woorde gesê het of nie, die struktuur wat hulle beskryf, stem ooreen met alles wat hy aantoonbaar gedoen het.

Hy het gebuk en in die stof geskryf. Niemand weet wat hy geskryf het nie. Wat die teks opteken, is wat hy gesê het toe hy opgestaan het.

Laat die een van julle wat ’n skoon gewete het, eerste ’n klip op haar gooi.

Een sin. Die hele hiërargie het opgelos. Nie deur teen die wet te argumenteer nie. Nie deur haar onskuldig te verklaar nie. Nie deur die skare te oorstem nie. Deur die lens om te draai, en die steier se eie maatstaf terug op die steier te rig.

Geen klip is gegooi nie. Die skare het weggegaan, een vir een, met die oudstes eerste.

Die struktuur noem dit refleksiewe regstelling. Die maatstaf wat ander sorteer, word op die self toegepas, en die sortering stort in duie, want niemand oorleef sy eie kriteria nie.

Hy het haar nie gered deur God te wees nie. Hy het haar gered deur presies te wees.

Lees al vier die evangelies en maak ’n lys van wat Jesus sy volgelinge uitdruklik opgedra het om te doen.

Die lys is kort. Het God lief. Het jou naaste lief. Gee die hongeriges kos. Besoek die siekes. Vergewe. Moenie oordeel nie. Verkoop wat jy het en gee vir die armes.

Maak nou ’n tweede lys. Alles wat die steier in sy naam gedoen het.

Sit hulle langs mekaar. Voel die afstand. Daardie afstand is die steier.

Die eerste lys pas op ’n servet. Die tweede vul biblioteke. Die eerste is warm. Die tweede is ’n dodetal.

Hy het nooit gesê hulle moet ’n kerk bou nie — die twee gedeeltes in Matteus waar hy van een praat, word deur baie geleerdes as die gemeenskap se woorde gelees, en die boek sê so in hoofstuk vyf. Hy het nooit gesê hulle moet ’n geloofsbelydenis skryf nie. Hy het nooit gesê hulle moet die mensdom in geredes en ongeredes sorteer nie. Hy het nooit gesê hulle moet ketters verbrand, kruistogte loods, vastelande verower, ’n hiërargie bou met ’n man in ’n paleis aan die bopunt, rykdom in sy naam ophoop, of enigiemand van die tafel uitsluit nie.

Alles wat die steier gedoen het, het dit sonder opdrag gedoen. Elke kruistog. Elke inkwisisie. Elke ekskommunikasie. Elke verbrande liggaam. Elke verstote kind. Elke verowerde nasie wat op die punt van die swaard gedoop is. Elke queer lewe vernietig deur ’n leerstelling wat die stigter nooit uitgespreek het nie.

Die steier het nie die lering gevolg nie. Die steier het dit vervang.

Een afwesigheid verdien dit om op sy eie genoem te word. Hy het nooit homoseksualiteit genoem nie. Nie een keer nie. In geen evangelie nie. Die veroordelings wat die steier gebruik om queer lewens te sorteer, uit te sluit en te vernietig, kom hoofsaaklik uit Levitikus en van Paulus. Nie van die stigter nie. Die lem is deur die instelling in die teks geplaas, nie deur die leermeester nie. Elke queer mens vir wie gesê is dat God hulle haat, is ’n leuen vertel, en die leuen was nie syne nie.

In Matteus, Markus en Lukas — die drie evangelies wat in tyd die naaste aan die gebeure is — beweer hy nie een keer dat hy die enigste poort is nie. Die reël in daardie drie wat die meeste so klink, word in hoofstuk sewe reguit aangepak, en dit blyk aan hierdie boek se kant te wees. Hy sê nooit ek is die enigste weg nie. Hy sê nooit niemand kom na die Vader toe behalwe deur my nie.

Hy vertel gelykenisse. Hy leer etiek. Hy handel. Hy wys na die maan.

Daardie bewerings — die bewerings wat die steier se meesterslot gebou het — verskyn in net een evangelie. Die jongste. Die verste van die gebeure af. Die een met die meeste teologiese agenda.

Daardie evangelie is Johannes. En die bewerings begin met twee woorde.

Ἐγώ εἰμι.

Daardie woorde is in hoofstuk een geplant. Nou gaan hulle saak maak.

Die lering is duidelik. Die verhale is duidelik. Die dade is duidelik.

Die steier is nie die lering nie, nie die verhale nie, nie die dade nie. Die steier is die toevoeging.