Antichristos

Ek het Jesus lief. Nog altyd.

Dit moet aan die begin gesê word, want sonder dit maak niks wat volg sin nie. Ek het nie deur woede hier uitgekom nie. Ek het deur herkenning hier uitgekom.

Ek was ’n kind toe my liggaam opgehou het om te werk. Limfoblastiese limfoom, ver gevorderd. Jare se behandeling. Die liggaam wat ’n projek word, bestuur deur spesialiste. Besluite wat om my heen geneem word in plaas van saam met my.

Ek het drie keer gesterf.

Die eerste keer was die ergste. Alles het ineengestort — die geometrie wat opgee, rande wat verdwyn, die geraas wat sy hoogtepunt bereik en dan wegval. Toe stilte. Nie vrede nie. Neutraal. En ’n keuse, nie uitgespreek nie, maar geweet: links en op het weggaan beteken, regs en af het terugkeer beteken. Ek het daaroor nagedink. Dit is die deel wat mense verras. Ek het dit opgeweeg. Ek was jonk. Daar was nog baie wat ek wou doen. Ek het regs en af gekies.

Die meisie in die kamer langsaan het daardie nag gesterf. Sy het nie die kans gekry om te kies nie. Geen regverdigheid daarin nie. Ook geen les nie.

Die tweede keer, ’n middel wat die senuweestelsel nie kon dra nie. Ek het uitgestap en in die stoel langs die bed gaan sit. Die derde keer, tydens ’n lumbaalpunksie, het ek op die deurkosyn in die hoek gesit en gekyk hoe hulle aan my rug werk.

Ek het geweet waar die stoel was. Ek het geweet waar die deurkosyn was.

Dit het my verander. Nie omdat ek God gevind het nie. Omdat ek die verhaal verloor het.

Die verhaal het gesê God kyk toe, God is in beheer, God het ’n plan. Die saal het gesê ’n kind is aan die sterwe en die meisie langsaan skreeu deur die nag. As God ’n plan het, sluit die plan die saal in. As God in beheer is, is God in beheer van die geskreeu.

Iets in die logika was stukkend. My liggaam het dit geweet voordat my verstand kon sê hoekom.

Die steier het begin bars. Nie alles tegelyk nie. Barste kondig hulself nie aan nie.

Ek was nog steeds lief vir die gesange. Ek het nog steeds iets egs in die samekoms gevoel. Ek het nog steeds die woorde gelees en waarheid daarin gehoor.

Maar die houer was verkeerd.

Die lering het gesê jy moet jou naaste liefhê. Die houer het gesê: nie daardie naaste nie. Nie as hy die verkeerde ding glo nie. Nie as sy vir die verkeerde persoon lief is nie. Nie as hulle in die verkeerde gebou aanbid nie.

Die lering was warm. Die houer was koud. Ek kon die verskil in my liggaam voel. Die lering het iets oopgemaak. Die houer het dit toegemaak.

Toe het Anselmus se argument gekom. Iets waarbo niks groters gedink kan word nie, moet bestaan, want om in die werklikheid te bestaan, is groter as om net in die verstand te bestaan. ’n Logiese slagyster van staal, en dit wou nie loslaat nie.

Op daardie oomblik het ek geweet God bestaan. Nie as geloof nie. As struktuur.

Ek het ook geweet die steier was verkeerd.

Albei was tegelyk waar. Dit is die posisie waarvoor niemand jou voorberei nie. Nie ateïsme nie. Nie geloof nie. Moeiliker as albei. Die sekerheid dat die grond eg is en die gebou daarop nie.

Die grond gons. Die gebou sorteer.

Daardie argument het rotsbodem geword, en dit het nooit weggegaan nie. As God volmaak is — volledig, sonder dat iets ontbreek — hoekom is ons dan hier? Ek kon nie die antwoord vind nie. Ek kon ook nie ophou soek nie. Daardie soeke het die werk geword.

Een aand in die bosveld het ek dit vir my pa uiteengesit, netjies, sonder retoriek. Hy het geluister. Toe het hy gesê: jy moet Hume lees. Geen gesprek nie. Geen teenargument nie. Huiswerk.

Die kwessie was nooit God nie. Die kwessie was of ek mag dink sonder om eers êrens anders heen gestuur te word. Toe dit duidelik geword het, het iets verhard.

Ek wou die steier plat hê. Nie omdat ek ’n probleem met Jesus gehad het nie. Ek was lief vir die man wat saam met sondaars geëet het en aan ’n melaatse geraak het en die geldwisselaars uitgejaag het. Ek het die sortering gehaat, die hiërargie, die drukmiddel, die dreigement, die lem wat in die teks weggesteek is.

Ek het myself gesien as die anti-Christus wat Jesus liefhet. Daardie sin het meer as twintig jaar lank in my bors gesit. Dit het terselfdertyd reg en verkeerd gevoel.

Toe het die woord gekom. Nie as ’n gedagte nie. As ’n resitasie, wat in die agtergrond van my brein bly herhaal het totdat dit gehoor is.

Nie anti-Christus nie. Antichristos. Nie die vyand nie. Die plaasvervanger. Nie teen die man nie. In die plek van die gesalfde.

Daar is ’n frase in die Grieks wat later belangrik sal wees. Twee woorde.

Ἐγώ εἰμι. Ego eimi. EK IS.

Onthou dit. Dit open sewe uitsprake in een evangelie — die evangelie wat laaste geskryf is, die een wat die verste van die man op die heuwelhang af is. Sewe uitsprake, en in elkeen maak die leermeester sy mond oop met daardie twee woorde. Die woorde wat die Griekse Bybel aan God gee by die brandende bos. Dieselfde woorde wat die steier nooit reg gehoor het nie.

Hierdie boek maak een bewering.

Jesus het gesê: EK IS is die weg. Dit is die lesing waarop hierdie boek staan, en dit sal dit vers vir vers verdedig.

Die steier het gehoor: Ek, Jesus, is die hekwagter.

Daardie verkeerde hoor is die steier se fondament. Verwyder dit, en die sorteermasjien het geen enjin nie.

Hierdie boek verwyder dit. Nie deur die teks aan te val nie. Deur dit te lees soos dit staan. Nie deur Jesus te verwerp nie, maar deur terug te eis waarna hy gewys het. Nie deur ’n nuwe godsdiens te bou nie, maar deur te wys dat dit waarna hy gewys het, is wat die struktuur van die werklikheid aflei.

Dieselfde bestemming. ’n Ander fondament. Die een kan herinterpreteer word. Die ander kan nie.